Կատարի՛ր առաջադրանքները

Կապակցությունների իմաստն արտահայտիր մեկ բառով և նշի՛ր՝ ինչպիսի հնչյունափոխություն նկատեցիր։
Օրինակ՝ պտուղ տվող-պտղատու-ու- ը
Բուրդ տվող – բրդատու
Հոգի խռովող – հոգեխռով
Դեմքի գիծ – դիմագիծ
Պատիժ տալ – պատժել
Խորհուրդ տվողվ – խորդատու
Բարի սիրտ ունեցողվ – բարեսիրտ
Գինի վաճառող – գնավաճառ
Կուռք պաշտող – կռքապաշտ
Միտք անել – մտածել

Տրված բառերում գտի՛ր թաքնված արմատները։
Ընկուզենի – ընկույզ
Ծուլություն – ծույլ
Ջրազուրկ – ջուր
Գուժել – գուժ
Լուսանալ – լույս
Ձնաբուք – ձյուն

Հետևյալ արմատներով կազմի՛ր երկուական նոր բառ այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։
Կապույտ – կապտականաչ
Ծույլ – ծուլանալ
Թույն – թունավորել
Համբույր – հա,բուրել
Հույս – հուսալ

Կազմի՛ր նախադասություններ՝ գործածելով տրված բառերի հնչյունափոխված ձևերը։
Գույն, բույր, լույս։
Գեղեցիկ աղջիկը գունավորում է ծառ:
Այգեպանը բուրում է ծաղիկ:
Մեզ գեղեցիկ աստղերը լուսավորեցիներկինքը:

Երկու ձայնավորների միջև եղած բաղաձայնը անցնում է հաջորդ տող։
Օրինակ՝ գարուն- գա-րուն
Պահարան – պա – հա – րան
Քաղաք – քա – ղաք
Թանաք – թա – նաք
Կարագ – կա – րագ
Հեծանիվ – հե – ծա – նիվ
Ուղիղ – ու – ղիղ
Պայուսակ – պա – յու – սակ
Դանակ – դա – նակ
Գազար – գա – զար
Թանաքաման – թա – նաք – ա – ման

Վանկատի՛ր տրված բառերը և ընդգծի՛ր փակ վանկերը։
Երեխա – ե – րե – խա
Պարագա – պա – րա – գա
Հանրաքվե – հան – րա – քվե
Ընձուղտ – ըն – ձուղտ
Աբեղա – ա – բե ղա
Մաքրել – մա – քրել
Բարձր – բար – ձր
Վարքագիծ – վար – քա գիծ
Չորրորդ – չոր – րո – րդ

Վանկատի՛ր տրված բառերը և ընդգծի՛ր բաց վանկերը։
Հացաման – հա – ցա – ման
Սիրելի – սի – րե – լի
Ձնհալ  – ձն – հալ
Կամավոր – կա – մա – վոր


Կարդա՛ սահմանումը և նույն սկզբունքով վանկատի՛ր տրված բառերը։
Երկու և ավելի բաղաձայններից միայն վերջինն է անցնում հաջորդ տող։

Օրինակ՝
Ընկույզ-ըն-կույզ
Աստղիկ- Աստ-ղիկ
Կարծրանալ-կարծ-րանալ

Խնդրագիրք, իշխանություն, մկնդեղ, մրցաշար, կարգադրել, խնդրագիրք, վարդակակաչ, սառնարան, երկնասլաց։

Եթե գաղտնավանկի ը-ն բառի առաջին հնչյունն է (սպասել, զբաղվել, ստանալ, սկիզբ․․․ ) ապա այդ ը-ն կարելի է չգրել և չառանձնացնել տվյալ վանկը։

Եվ տառը տողադարձի ժամանակ բաժանվում է ե, վ տառերի, երբ դրանք պատկանում են տարբեր վանկերի։
Հևալ – հե – վալ
Երևույթ – ե – րե – վույթ
Տերևաթափ – տե – րե – վա – թափ
Հարևան – հա – րե – վան

Գրի՛ր նմանատիպ բառեր և վանկատի՛ր։
Անձրև – ան – ձրև
Եղևնի – ե – ղե – վնի
Երևույթ – ե – րե – վույթ
Տերևաթափ – տե – րե – վա – թափ
Հարևան – հա – րե – վան

Ո՞ր շարքում տողադարձի սխալ կա։Մա-նըր, թըխ-վածք, սպա-սել , հարեվ-ան -հա-րե-վան
Պար-զամիտ, թը-ռիչք, լռութ-յուն
Անկր-կնելի-անկըր-կընելի, վար-դագույն, համալ-սարան, տր-տըն-ջալ-տըր-տըն-ջալ

Միջօրետք – կեսօրից հետո մինչև իրիկնապահի ժամանակը
Ճարահատված – հնար չունենալ
Ոսկեդրամ – ոսկուց կտրված մետաղադրամ
Խրատ – խորուրդ
Պանդուխտ – օտարական
Մղոն – տարածության չափ
Սափոր – կուժ
Զարմանահրաշ – սքանչելի
Անբան – ծույլ
Գահասենյակ – գահասրահ
Կարկամում – կարկամել
Գոհարեղեն – հարստություն
Երդիկ – տանիքի վրա բացված անցք
Վշտանալ – վշտով լցվել
Գիրուկ – չաղ

Մի ընտանիքում կույր մարդ կար, որին տալիս էին ամենաընտիր կերակուրը, հագուստը, անկողինը՝ ամեն, ամեն ինչ, բայց գիշեր-ցերեկ թնկթնկում էր ու դժգոհում, որ իր հետ շատ տմարդի են վարվում։

Ընտանիքի մյուս անդամները եթե ջուր էին խմում, ապա կույրին կաթ էին տալիս, յուրաքանչյուրը բավարարվում էր մի աման ապուրով, բայց կույրին երեքն էին տալիս։

Նրանք կես նկանակ հաց էին ուտում, իսկ կույրը՝ երեք։

Բայց միևնույն էր, նա ողբում էր շարունակ և անիծում իր բախտը։

Եվ կույրի ծնողները, չդիմանալով նրա թնկթնկոցին, շատ բարկանում և մորթում են իրենց միակ գառը, խորովում են և սկուտեղով մատուցում։

Կույրը հոտվտում է, հետո շոշափելով ուզում է չափը իմանալ։ Վերջապես սկսում է ուտել։

Առաջին պատառը կուլ տալիս ասում է.

-Եթե էսքանը ինձ եք տալիս, հիմա ո՞  վ գիտի ամեն մեկիդ մի ոչխար է հասել։


Առաջադրանքներ
1. Ընթերցի՛ր առակը և մեկնաբանի՛ր:
Առակը մեզ սովորեցնում է, որ ամեն ինչ պետք է գնահատել:

2. Բնագրից օգտվելով՝ բնութագրի՛ր առակի գլխավոր հերոսին:
Կույր մարդը, չեր գնահատում, որ իրան շատ լավ բաներ են տալիս:

3. Բնութագրի՛ր ընտանիքի անդամներին։
Մայրիկ և հայրիկ, նրանք շատ բարի են նրանք իր կույր երեխուն տալիս են ամենալավ բաները:

4. Առակի ասելիքը բնորոշող առած-ասացվածքներ գտի՛ր:
Ինձ ոչ մեկ չի օգնում, ոչ մեկ ինձ ուշադրություն չի դարձնում:

5. Կարդա՛ ուրիշ առակներ այս հղումով
Ես կարդացի « Օձը և թիթեռը »

6․ Առակը գրավոր պատմի՛ր կույրի անունից։
Իմ մայրիկը ու հայրիկը շատ վատն են: Նրանք ինձ չեն օգնում, ինձ ուշադրություն չեն դարձնում:

7. Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հոմանիշները։
կերակուր – ճաշ
դժգոհել – բողոքել
տմարդի – կոշտ
բարկանալ – նեղանալ
մատուցել – տալ
պատառ – կտոր

Քանի որ ամառային արձակուրդները շատ երկար են, բացի հանգստանալուց նաև պետք է զբաղվել դասերով։ Ես կարդացել եմ Էրիխ Ռասպե <<Բարոն Մյունհաուզենի արկածները>>։ Ես այն կարդացի շատ հետաքրքրությամբ և խորուրդ եմ տալիս իմ ընկերներին այդ գիրքը ընթերցել։

Նաև ես ընթերցել եմ « Եգիպտոսի կախարդանքը »: Այն շատ հետաքրքիր է: Այդ գիրքն էլ եմ ես խորուրդ տալիս կարդալ:

Կարդա՛ առակը, դո՛ւրս գրիր և բացատրիր անծանոթ բառերը:
Արամ քեռիս շատ էր սիրում պատմել թագավորի և երիտասարդի պատմությունը: Թագավորը հակված էր անհեթեթ ու ծիծաղելի մտքերի, իսկ նրա երիտասարդ խորհրդականն ավելի ողջամիտ ու խելացի էր, քան թագավորն ու նրա բոլոր նախնիները միասին վերցրած:

Մի երեկո թագավորն ասում է.

– Մինչև լուսանալը ինձ պետք է զեկուցես, թե քաղաքում քանի կույր կա:

– Լսում եմ, – պատասխանում է երիտասարդը, – ամեն բան հասկանալի է:

Եվ հեռանում է, որպեսզի պատասխան գտնի այդ անհեթեթ խնդրին:

Անմիջապես կանչում է մի փորձառու հաշվապահի, նստեցնում է ախոռի ամենագեղեցիկ ձիու վրա, գրիչն ու տետրը ձեռքն է տալիս և կարգադրում քաղաքով մեկ շրջել իր ետևից և հաշվառել հանդիպած բոլոր կույրերին: Ապա հաստ պարանով եղրևանու մի մեծ ճյուղ է կապում ձիու թամբին և ճյուղը ետևից քարշ տալով, սկսում է շրջել քաղաքով:

Որոշ ժամանակ անց հանդիպում է մի ծերունու, ով նրան տեսնելով, բացականչում է.

– Ա՛յ որդի, ի՞նչ ես անում:

Երիտասարդը հաշվապահի կողմն է շրջվում և ասում.

– Այս մարդը կույր է, սկսի՛ր հաշվել:

Հաջորդ փողոցում մի կին գլուխը դուրս է հանում շքեղ տան պատուհանից և ձայնում.

– Այդ ի՞նչ եք անում, երիտասարդ:

Եվ երիտասարդը հաշվապահին կարգադրում է շարունակել հաշվառումը:

Մինչև առավոտ կույրերի թիվը ներառում է քաղաքի բոլոր բնակիչներին, և խորհրդատուն ու հաշվապահը ձիերի գլուխները դեպի արքայական պարտեզն են շրջում: Նրանք դեռ շարունակում էին իրենց ետևից քարշ տալ եղրևանու ճյուղը:

Առաջադրանքներ

Բնագրից օգտվելով՝ բնութագրի՛ր թագավորին։
Թագավորը հակված էր անհեթեթ ու ծիծաղելի մտքերի և կամակոր։
Երիտասարդին բնորոշող արտահայտությունները դո՛ւրս գրիր։
Երիտասարդը խորհրդականն ավելի ողջամիտ ու խելացի էր։

Երիտասարդին բնորոշող արտահայտությունները դո՛ւրս գրիր։
Երիտասարդ խորհրդականն ավելի ողջամիտ ու խելացի էր։

Ինչի՞ մասին է առակը: Մի քանի նախադասությամբ վերլուծի՛ր:
Առակը թագավորի և երիտասարդի մասին էր։

Խորհուրդ տուր այս առակի թագավորին։
Խորհուրդ կտամ թագավորին լինել խելացի և լրջամիտ։

Տրված բառերը բացատրի՛ր արտահայտությունների օգնությամբ։
Լուսանալ –  Լույսը բացվել, լույսը ծագել 
ձայնել – ձայն տալ, կանչել

Ինչպիսի՞ն են տրված բառերն ըստ կազմության։
Սրամիտ – բարդ բառ
թագավոր – պարզ ածանցավոր
ախոռ – պարզ
հաշվառել – բարդ
արքայական – պարզ ածանցավոր
պարտեզ – պարզ
հաշվապահ – բարդ
պալատ – պարզ
խորհրդատու – բարդ

Ընդգծի՛ր գործողություն ցույց տվող բառերը։
Պատմել, ծիծաղելի, սրամիտ, հաշվառել, կարգադրել, երիտասարդ, թագավոր, փորձառու, կապել, նստեցնել, ողջամիտ, ճյուղ, շարունակել, պատասխանել։

Տեքստից դո՛ւրս գրի՛ր մեկական պատմողական, հարցական, հրամայական և կոչական պարունակող նախադասություն։
Արամ քեռիս շատ էր սիրում պատմել թագավորի և երիտասարդի պատմությունը:

– Այդ ի՞նչ եք անում, երիտասարդ:

Ա՛յ որդի, ի՞նչ ես անում:

Այս մարդը կույր է, սկսի՛ր հաշվել:

Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը և կարդա՛ բառերը։
Օդապարիկ, օղակ, անձրևանոց, հովհար, գլխարկ, կոճակ, ողկույզ, վար, վարդ:

Բառերը բաժանվել են վանկերի։ Վանկերը ճի՛շտ դասավորիր և գտի՛ր թաքնված բառերը։
պահ-տո-ցի-մը – պահմտոցի – պահ – մը – տո – ցի
մի-սա-ջոց-դա – դասամիջոց – դաս – ա – մի – ջոց
ղա-լո-զան-վա – լողավազան – լող – ա – վա – զան
գը-դա-րա-րան – գրադարան – գը – րա դա – րան
րակ-կը-րիչ-մա – կրակմարիչ – կը – րակ – մա – րիչ
տա-գըս-հան-վայր – հանգտավայր – հան – գըս – տա – վայր
ղա-խա-յակ-սեն – խաղասենյակ – խա – ղա – սեն – յակ
մա-հա-գիչ-կար – համակագիչ – հա – մա – կար – գիչ

Տրված բառերի վերջին երկու տառրով նոր բառեր կազմի՛ր։
Օրինակ՝ մատանի-նիզակ
սենյակ – ակնոց
ծաղկաման – աննման
ափսե – սեղան
արմատ – ատամ
պատուհան – անպետք

Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշներն ու հականիշները։
Գեղեցիկ – սիրուն – տգեղ
քաջ – հզոր – թույլիկ
հայտնի – ծանոթ – անհայտ
գտնել – կորցնել – ճարել
աշխատասեր – գործասեր – անաշխատասեր
ճշմարիտ – իրանան – սուտ
ուրախ – տխուր – զվարթ

Առանձնացրո՛ւ բառերը և կարդա՛ թաքնված առած-ասացվածքները։
Քամինքարիցբանչիտանի։
Քամին քարից բան չիտանի:

Ուղտինգդալովչենջրի։
Ուղտին գդալով չեն ջրի:

Շուննիրտիրոջվրաչիհաչի։
Շունն իր տիրոջ վրա չի հաչի:

Բարեկամընեղօրվահամարէ։
Բարեկամը նեղ օրվա համար է:

Կռվիմեջչիրուչամիչչենբաժանում։
Կռվի մեջ չիր ու չամիչ չեն բաժանում

Ուսումնական տարի, ուսումնական շրջան – ուսումնական 5 – րդ տարի, առաջին ուսումնական շրջան


Սովորողի անուն- ազգանուն – Սոֆի Ալեքսանյան


Սովորողի դասարան, կազմակերպիչ – 5.4, Ենգոյան Անի


Սովորողի մարզական ակումբ – չեմ ընտրել


Սովորողի ընտրած գուծունեություն – երեքշաբթի – դիզայն , Հինգշաբթի – բնագիտություն


Երկարացված օր /նշել նաև կազմակերպչի անունը/ – երկարորյա մնում եմ, Կազմակերպիչ Ասյա Ծատրյան


Ինչպե՞ս է սովորողը գալիս դպրոց /եթե դպչրոցի երթուղով, նշել երկկարղամնի, թ եմիակողմանի, գրել մեքենայի համարը, վարորդի անունը/ – ինձ իմ հայրիկն է բերում, ես չեմ օգտվում դպրոցի երթուղայինից